4 grudnia jest 338. (w latach przestępnych 339.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 27 dni.

[edytuj] Święta

• imieniny: Barbara, Benon, Bernard, Bratomiła, Bratumiła, Chrystian, Ciechosław, Ciechosława, Cieszybor, Feliks, Filip, Hieronim, Jan, Klemens, Krystian, Marut, Maruta, Marutas, Melecjusz, Osmund, Piotr i Teofan.
• Indie – Dzień Marynarki Wojennej
• Polska
  • Wojsko Polskie – Święto Wojsk Rakietowych i Artylerii ^[1]
  • Barbórka – Dzień Górnika, Naftowca i Gazownika
• Tonga – Dzień Króla Jerzego Georga Tupou V
• Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego^[2],^[3]
  • św.Barbara (patronka dobrej śmierci)
  • św. Bernard ( wł. Bernardo degli Uberti, † 1133, biskup Parmy, kardynał )
  • św.Jan Damasceński ( Jan z Damaszku )
  • św. Maruthas ( św.Maruta, † ok. 420, biskup )
  • św. Osmund ( † 1099, biskup )

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1337 – Herman z Pragi został mianowany biskupem warmińskim.
• 1520 – na Sejmie w Bydgoszczy zatwierdzono przywilej toruński.
• 1582 – w zdobytych Inflantach erygowano biskupstwo wendeńskie.
• 1863 – Powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Sprową.
• 1926 – Roman Dmowski utworzył Obóz Wielkiej Polski.
• 1926 – założono polską ligę piłkarską.
• 1927 – powstało Polskie Radio Katowice.
• 1930 – upadł drugi rząd Józefa Piłsudskiego. Nowym premierem został Walery Sławek.
• 1941 – władze niemieckie wydały rozporządzenie o utworzeniu sądów doraźnych dla Polaków i Żydów, na terenach zaanektowanych do III Rzeszy.
• 1942 – powstała Rada Pomocy Żydom Żegota.
• 1955 – otwarto Planetarium Śląskie.
• 1956 – reaktywacja ZHP.
• 1968 – otwarto Stadion Zimowy w Tychach.
• 1969 – powstała Kopalnia Węgla Kamiennego Zofiówka.
• 1970 – premiera filmu Mały.
• 1971 – powstała Kopalnia Węgla Kamiennego Borynia.
• 1996 – wystartowała polska wersja kanału dokumentalnego Planete.
• 1998 – premiera filmu Złoto dezerterów.
• 2003 – śmigłowiec z premierem Leszkiem Millerem uległ katastrofie; nikt nie zginął.
• 2006 – ujawniono seksaferę w Samoobronie.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

Obrady soboru w Trydencie – 1545-1563

Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
4 grudnia

•  502 p.n.e. – starożytny Egipt: całkowite zaćmienie Słońca.
•  771 – po śmierci swego brata Karlomana, Karol Wielki objął samodzielne rządy w królestwie Franków.
• 1154 – Hadrian IV został papieżem.
• 1214 – Aleksander II został królem Szkocji.
• 1259 – zawarto traktat paryski.
• 1270 – Henryk I Gruby został królem Nawarry.
• 1503 – Norymberga: za sfałszowanie weksla Wit Stwosz został skazany na wypalenie piętna na policzkach i dożywotni zakaz opuszczania miasta.
• 1533 – Iwan IV Groźny został wielkim księciem moskiewskim.
• 1563 – zakończono obrady soboru trydenckiego.
• 1676 – wojna duńsko-szwedzka: bitwa pod Lundem.
• 1759 – wojna siedmioletnia: bitwa pod Miśnią.
• 1791 – ukazał się pierwszy numer tygodnika The Observer.
• 1798 – II koalicja antyfrancuska: bitwa pod Civita Castellana.
• 1872 – załoga brytyjskiego brygu Dei Gratia dostrzegła dryfujący amerykański statek Mary Celeste, jak się okazało bez załogi, której nigdy nie odnaleziono.
• 1881 – ukazał się pierwszy numer Los Angeles Times.
• 1909 – założono klub hokejowy Montréal Canadiens.
• 1918 – Woodrow Wilson wyruszył na rozmowy pokojowe do Wersalu, stając się pierwszym urzędującym prezydentem USA, który odwiedził Europę.
• 1930 – Watykan wyraził zgodę na naturalną regulację poczęcia.
• 1933 – rozpoczęła się Wystawa Berlińska.
• 1943 – Lipsk: 1800 osób zginęło w bombardowaniu przeprowadzonym przez Royal Air Force. 4 grudnia następnego roku podczas nalotu na miasto Heilbronn zginęło 6500 osób.
• 1946 – w moskiewskich zakładach MZMA rozpoczęto produkcję samochodów marki moskwicz.
• 1948 – utworzono Wolny Uniwersytet Berlina.
• 1954 – Miami: został otwarty pierwszy Burger King.
• 1958 – Dahomej (obecnie Benin) i Wybrzeże Kości Słoniowej otrzymały autonomię w ramach Wspólnoty Francuskiej.
• 1958 – Las Vegas: Robert Timm i John Cook na samolocie Cessna 172, rozpoczęli najdłuższy lot w historii lotnictwa, z tankowaniem w powietrzu (lądowanie 7 lutego 1959).
• 1963 – Aldo Moro został pierwszy raz premierem Włoch.
• 1964 – grupa The Beatles wydała album Beatles for Sale.
• 1965 – NASA: wystrzelono statek kosmiczny Gemini 7.
• 1971 – armia indyjska wkroczyła na teren Bengalu Wschodniego, przyczyniając się do późniejszego oderwania się Bangladeszu od Pakistanu.
• 1971 – Belfast: 15 osób zginęło, a 17 zostalo rannych w wyniku eksplozji bomby podłożonej w pubie przez protestanckie Ochotnicze Siły Ulsteru.
• 1974 – Sri Lanka: 191 osób zginęło w katastrofie holenderskiego samolotu Douglas DC-8, wiozącego pielgrzymów indonezyjskich do Mekki.
• 1976 – Jean-Bédel Bokassa proklamował Republikę Środkowoafrykańską monarchią i zmienił nazwę kraju na Cesarstwo Środkowoafrykańskie. Dokładnie rok później koronował się na cesarza i przyjął imię Bokassa I.
• 1978 – NASA: sonda Pioneer Venus 1 weszła na orbitę Wenus.
• 1980 – rozpad angielskiej grupy muzycznej Led Zeppelin, która była jednym z pionierów hard rocka.
• 1981 – RPA przyznało niepodległość bantustanowi Ciskei.
• 1982 – Chiny przyjęły obecną konstytucję.
• 1989 – Moskwa: podczas spotkania przedstawicieli państw Układu Warszawskiego potępiono interwencję w Czechosłowacji w 1968 roku jako sprzeczną z prawem międzynarodowym.
• 1991 – zbankrutowały amerykańskie linie lotnicze Pan Am.
• 1996 – NASA: wystrzelono sondę kosmiczną Mars Pathfinder.
• 2005 – Nursułtan Nazarbajew wygrał po raz trzeci wybory prezydenckie w Kazachstanie.

[edytuj] Urodzili się

• 1660 – André Campra, francuski kompozytor, dyrygent (zm. 1744)
• 1689 – Gotfryd Lengnich, gdański historyk, prawnik (zm. 1774)
• 1711 – Maria Barbara Portugalska, królowa Hiszpanii (zm. 1758)
• 1713 – Gaspare Gozzi, włoski pisarz (zm. 1786)
• 1795 – Thomas Carlyle, szkocki pisarz, filozof (zm. 1881)
• 1800 – Karol Aarestrup, duński poeta, lekarz (zm. 1856)
• 1828 – Adam Stanisław Sapieha, książę, polski polityk (zm. 1903)
• 1835 – Samuel Butler, angielski pisarz (zm. 1902)
• 1849 – Szalony Koń, wódz Oglalów (zm. 1877)
• 1860 – Lillian Russell, amerykańska aktorka (zm. 1922)
• 1875 – Rainer Maria Rilke, austriacki pisarz (zm. 1926)
• 1881 – Erwin von Witzleben, niemiecki dowódca wojskowy, feldmarszałek III Rzeszy (zm. 1944)
• 1888 – Edward Próchniak, polski działacz komunistyczny, członek Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnego Polski (zm. 1937)
• 1889 – Jan Dębski, polski polityk, wicemarszałek Sejmu (zm. 1976)
• 1889 – Buck Jones, amerykański aktor (zm. 1942)
• 1892 – Francisco Franco, hiszpański polityk, generał, dyktator Hiszpanii (zm. 1975)
• 1893 – Shamyl Bauman, szwedzki reżyser filmowy (zm. 1966)
• 1896 – Nikołaj Tichonow, rosyjski pisarz (zm. 1979)
• 1900 – Waldemar Levy Cardoso, brazylijski wojskowy, generał (zm. 2009)
• 1903 – Cornell Woodrich, amerykański pisarz (zm. 1968)
• 1905 – Josif Chejfic, rosyjski reżyser filmowy (zm. 1995)
• 1905 – Emilio Medici, brazylijski polityk, prezydent Brazylii (zm. 1985)
• 1907 – Ksawery Pruszyński, polski pisarz (zm. 1950)
• 1908 – Alfred Day Hershey, brytyjski biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1997)
• 1910 – Władysław Pożaryski, polski geolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 2008)
• 1910 – Ramaswamy Venkataraman, indyjski polityk, prezydent Indii (zm. 2009)
• 1910 – Thelma White, amerykańska aktorka (zm. 2005)
• 1911 – Andrzej Szalawski, polski aktor (zm. 1986)
• 1913 – Robert Adler, amerykański fizyk, wynalazca (zm. 2007)
• 1913 – Seweryn Dalecki, polski aktor (zm. 2006)
• 1913 – Mark Robson, amerykański reżyser filmowy (zm. 1978)
• 1915 – Wacław Iwaniuk, polski pisarz, tłumacz (zm. 2001)
• 1916 – Franz Seitelberger, austriacki neurolog, neuropatolog (zm. 2007)
• 1918 – Kaarle Ojanen, fiński szachista, mistrz międzynarodowy (zm. 2009)
• 1918 – Witold Wirpsza, polski pisarz (zm. 1985)
• 1919 – Inder Kumar Gujral, indyjski polityk, premier Indii
• 1920 – Wiesław Chrzanowski, polski porucznik Narodowej Organizacji Wojskowej-AK, uczestnik powstania warszawskiego
• 1921 – Deanna Durbin, kanadyjska aktorka
• 1922 – Olga Bielska, polska aktorka (zm. 1996)
• 1922 – Gérard Philipe, francuski aktor (zm. 1959)
• 1923 – Orlando Pingo de Ouro, brazylijski piłkarz, reprezentant Brazylii (zm. 2004)
• 1924 – Zdzisław Kozień, polski aktor (zm. 1998)
• 1925 – Lino Lacedelli, włoski wspinacz (zm. 2009)
• 1926 – Carl Zimmerer, niemiecki ekonomista (zm. 2001)
• 1930 – Leszek Bakuła, polski pisarz (zm. 1997)
• 1930 – Jim Hall, amerykański gitarzysta jazzowy
• 1933 – Horst Buchholz, niemiecki aktor (zm. 2003)
• 1934 – Victor French, amerykański aktor (zm. 1989)
• 1936 – Barbara Sobotta, polska lekkoatletka, sprinterka, mistrzyni Europy, medalistka olimpijska (zm. 2000)
• 1937 – Donnelly Rhodes, kanadyjski aktor
• 1939 – Henryk Piecuch, polski historyk, publicysta
• 1942 – Fryderyka Elkana, polska piosenkarka
• 1942 – Gemma Jones, brytyjska aktorka
• 1944 – Dennis Wilson, amerykański perkusista zespołu The Beach Boys (zm. 1983)
• 1947 – Lillian Watson, angielska śpiewaczka operowa (sopran)
• 1949 – Jeff Bridges, amerykański aktor
• 1949 – Zbigniew Eysmont, polski polityk, minister-członek Rady Ministrów do spraw przedsiębiorczości
• 1949 – Pamela Stephenson, nowozelandzka aktorka
• 1950 – Steven Jesse Bernstein, amerykański poeta (zm. 1991)
• 1951 – Mick Garris, amerykański reżyser filmowy
• 1951 – Gary Rossington, amerykański gitarzysta zespołu Lynyrd Skynyrd
• 1951 – Patricia Wettig, amerykańska aktorka
• 1952 – Zbigniew Bauer, polski krytyk literacki
• 1953 – Jean-Pierre Darroussin, francuski aktor
• 1953 – Siergiej Jastrzembski, rosyjski polityk
• 1953 – Jean-Marie Pfaff, belgijski piłkarz, bramkarz, reprezentant Belgii
• 1953 – János Solti, węgierski perkusista zespołu Locomotiv GT
• 1954 – Tony Todd, amerykański aktor
• 1957 – Piotr Dąbrowski, polski aktor, reżyser teatralny
• 1957 – Nikołaj Kolada, rosyjski dramaturg
• 1961 – Piotr Bałtroczyk, polski dziennikarz, piosenkarz, poeta, satyryk, konferansjer
• 1961 – Jarosław Gowin, polski publicysta, redaktor naczelny miesięcznika Znak
• 1961 – Ewa Uryga, polska piosenkarka
• 1963 – Jarosław Kret, polski dziennikarz, prezenter telewizyjny
• 1964 – Grzegorz, polski duchowny prawosławny, biskup warszawsko-bielski
• 1964 – Chelsea Noble, amerykańska aktorka
• 1964 – Marisa Tomei, amerykańska aktorka
• 1965 – Paweł Łoziński, polski reżyser filmowy
• 1969 – Jay-Z, amerykański raper
• 1969 – Plum Sykes, brytyjska pisarka
• 1970 – Sylvester Terkay, amerykański wrestler
• 1972 – Robert Żołędziewski, polski aktor
• 1973 – Tyra Banks, amerykańska modelka
• 1974 – Anke Huber, niemiecka tenisistka
• 1978 – Lars Bystøl, norweski skoczek narciarski, mistrz olimpijski
• 1984 – Lindsay Felton, amerykańska aktorka
• 1994 – Dominika Mazur , polski fotograf

[edytuj] Zmarli

•   771 – Karloman, król Franków (ur. ok. 751)
•   880 – Seiwa, cesarz Japonii (ur. 850)
• 1136 – Harald IV Gille, król Norwegii (ur. ok. 1094)
• 1137 – Lotar III, książę Saksonii, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (ur. 1075)
• 1214 – Wilhelm I Lew, król Szkocji (ur. 1142 / 1143)
• 1245 – Christian z Oliwy, polski duchowny katolicki, cysters, biskup Prus (ur. 1180)
• 1334 – Jan XXII, papież (ur. 1249)
• 1341 – Janisław, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński (ur. ?)
• 1517 – Iwan Sapieha, wojewoda podlaski, wojewoda witebski (ur. ok. 1450)
• 1533 – Wasyl III Rurykowicz, wielki książę moskiewski (ur. 1479)
• 1574 – Jerzy Joachim Retyk, niemiecki matematyk i astronom (ur. 1514)
• 1642 – Armand Jean Richelieu, książę, francuski duchowny katolicki, kardynał, pierwszy minister króla Francji (ur. 1585)
• 1680 – Thomas Bartholin, duński lekarz, matematyk, teolog (ur. 1616)
• 1694 – Meishō, cesarzowa Japonii (ur. 1624)
• 1732 – John Gay, angielski pisarz (ur. 1685)
• 1798 – Luigi Galvani, włoski lekarz, fizyk (ur. 1737)
• 1828 – Robert Jenkinson, hrabia, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (ur. 1770)
• 1863 – Aleksander Edelstein, rotmistrz, powstaniec styczniowy, poległ w bitwie pod Sprową
• 1893 – John Tyndall, irlandzki fizyk (ur. 1820)
• 1932 – Gustav Meyrink, austriacki pisarz (ur. 1868)
• 1932 – Edmund Wojtyła, polski lekarz, brat Jana Pawła II (ur. 1906)
• 1933 – Stefan George, niemiecki pisarz (ur. 1868)
• 1934 – Adrien de Gerlache, belgijski badacz polarny (ur. 1866)
• 1935 – Charles Robert Richet, francuski lekarz, fizjolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1850)
• 1945 – Thomas Hunt Morgan, amerykański biolog, genetyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1866)
• 1952 – Giuseppe Antonio Borgese, włoski pisarz (ur. 1882)
• 1952 – Karen Horney, niemiecka psychoanalityk, psychiatra (ur. 1885)
• 1959 – Hubert Marischka, austriacki reżyser filmowy (ur. 1882)
• 1961 – Józef Wrycza, polski duchowny katolicki, działacz społeczny na Pomorzu (ur. 1884)
• 1963 – Robert Hamer, brytyjski reżyser filmowy (ur. 1911)
• 1964 – Pina Pellicer, meksykańska aktorka (ur. 1934)
• 1969 – Karl Kaufmann, niemiecki działacz nazistowski, gauleiter Hamburga (ur. 1900)
• 1975 – Hannah Arendt, amerykański politolog, filozof, publicystka pochodzenia niemieckiego (ur. 1906)
• 1976 – Tommy Bolin, amerykański gitarzysta zespołu Deep Purple (ur. 1951)
• 1976 – Benjamin Britten, brytyjski kompozytor, pianista (ur. 1913)
• 1978 – Tancred Ibsen, norweski reżyser filmowy (ur. 1893)
• 1978 – Tadeusz Kasprzycki, polski dowódca wojksowy, generał, polityk, minister spraw wojskowych (ur. 1891)
• 1979 – Jerzy Mańkowski, polski pisarz (ur. 1928)
• 1980 – Francisco Sá Carneiro, portugalski polityk, premier Portugalii (ur. 1934)
• 1980 – Stanisława Walasiewicz, polska lekkoatletka, sprinterka, mistrzyni olimpijska, mistrzyni Europy (ur. 1911)
• 1987 – Michał Druri, polski farmaceuta, krajoznawca, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1903)
• 1987 – Rouben Mamoulian, amerykański reżyser filmowy (ur. 1897)
• 1987 – Constantin Noica, rumuński filozof (ur. 1909)
• 1991 – Jerzy Lovell, polski pisarz (ur. 1925)
• 1993 – Frank Zappa, amerykański gitarzysta (ur. 1940)
• 1995 – Robert Parrish, amerykański reżyser filmowy (ur. 1916)
• 1996 – Aleksander Płatek, polski geodeta, profesor AGH (ur. 1924)
• 1999 – Edward Vesala, fiński perkusista jazzowy (ur. 1945)
• 2000 – Hans Carl Artmann, austriacki poeta (ur. 1921)
• 2004 – Wolfgang Hempel, niemiecki dziennikarz sportowy (ur. 1927)
• 2005 – Alfred Farag, egipski dramaturg (ur. 1929)
• 2005 – Gregg Hoffman, amerykański producent filmowy (ur. 1963)
• 2005 – Gloria Lasso, hiszpańska piosenkarka (ur. 1922)
• 2006 – Joseph Ki-Zerbo, historyk Burkina Faso, polityk, laureat nagrody Right Livelihood (ur. 1922)
• 2007 – Pimp C, amerykański raper zespołu UGK (ur. 1973)
• 2008 – Forrest J Ackerman, amerykański pisarz, wydawca fantastyki naukowej (ur. 1916)
• 2008 – Wojciech A. Wierzewski, polski działacz polonijny, literaturoznawca, publicysta (ur. 1941)
• 2009 – Eddie Fatu, samoański wrestler (ur. 1973)
• 2009 – Wiaczesław Tichonow, rosyjski aktor (ur. 1928)
• 2009 – Stephen E. Toulmin, brytyjski filozof (ur. 1922)

Przypisy