4 października jest 277. (w latach przestępnych 278.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 88 dni.

[edytuj] Święta

• imieniny: Aurea, Dalewin, Dalwin, Dobromiła,Edwina, Euzebiusz, Faust, Franciszek, Konrad, Konrada, Lucjan, Łucjan, Petroniusz i Piotr.
• Lesotho – Dzień Niepodległości (1966)
• Mozambik – Dzień Pokoju i Pojednania
• ONZ – rozpoczyna się Światowy Tydzień Przestrzeni Kosmicznej (trwa do 10 października) ^[1]
• Polska / PUO – Światowy Dzień Onkologii ^[2]
• Rosja – Dzień Wojsk Kosmicznych
• rozpoczyna się Światowy Tydzień Zwierząt (trwa do 10 października) ^[3]
• Światowy Dzień Zwierząt ^[4]
• wspomnienia i święta Kościoła katolickiego^[5],^[6]
  • św. Franciszek z Asyżu ( Jan Bernardone , patron ekologów )
  • św. Kajus, św. Faust, św. Euzebiusz, św. Lucjan, św. Cheremon ( † IIIw. )
  • św. Kryspus i św. Kajus ( † Iw. )
  • św. Petroniusz ( +450, biskup )
  • św. Piotr ( † 715, męczennik i biskup )

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1582 – Wprowadzono kalendarz gregoriański.
• 1655 – II wojna północna: siły polskie pod dowództwem Krzysztofa Żegockiego zdobyły Kościan.
• 1660 – Wojna polsko-rosyjska: wojska polsko-litewskie zakończyły nieudane oblężenie Mohylewa.
• 1705 – Stanisław Leszczyński i jego żona zostali koronowani na króla i królową Polski.
• 1944 – 1. dzień po upadku powstania warszawskiego: Rada Ministrów podjęła uchwałę o żałobie narodowej z powodu kapitulacji Warszawy.
• 1966 – Odbyła się premiera filmu Marysia i Napoleon.
• 1982 – Izba Wojskowa Sądu Najwyższego skazała zaocznie na karę śmierci byłego ambasadora PRL w Waszyngtonie Romualda Spasowskiego, który po ogłoszeniu stanu wojennego porzucił placówkę i poprosił o azyl polityczny w USA.
• 2000 – Rozpoczął się XIV Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.
• 2002 – Odbyła się premiera filmu Zemsta.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

Plakat reklamujący Orient Express

Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
4 października

• 1189 – III wyprawa krzyżowa: wojska Saladyna pokonały chrześcijan w bitwie pod Akką.
• 1209 – Otto IV został koronowany na cesarza rzymskiego.
• 1582 – Papież Grzegorz XIII wprowadził w życie kalendarz gregoriański, 4 października tego roku stał się 15 października w Italii, Hiszpanii, Portugalii i Polsce, w niedługim czasie poszło za tym przykładem wiele innych krajów katolickich.
• 1693 – Wojna palatynacka: Francuzi pokonali połączone siły hiszpańsko-sabaudzkie w bitwie pod Marsaglią.
• 1824 – Meksyk stał się republiką.
• 1830 – Belgia oderwała się od Niderlandów.
• 1853 – Imperium osmańskie wypowiedziało wojnę Rosji – początek wojny krymskiej.
• 1883 – Odbył się pierwszy kurs pociągu Orient Express.
• 1904 – Założono szwedzki klub piłkarski IFK Göteborg.
• 1910 – Król portugalski Manuel II ucieka do Wielkiej Brytanii. Dwa dni później w Porto oficjalnie proklamowano republikę.
• 1910 – Przyjęta została flaga Bermudów.
• 1916 – Założono Murmańsk.
• 1921 – Riccardo Zanella wybrany został pierwszym prezydentem Wolnego Miasta Rijeka.
• 1922 – Podpisano Protokoły Genewskie.
• 1927 – John Borglum rozpoczął pracę nad wykuwaniem Mount Rushmore.
• 1943 – II wojna światowa: USA zdobyły Wyspy Salomona.
• 1956 – Na Morzu Północnym zatonął polski statek rybacki Cyranka. Zginęło 12 osób.
• 1957 – ZSRR wystrzelił pierwszą sztucznego satelitę Ziemi – Sputnik I.
• 1958 – Proklamowano V Republikę Francuską.
• 1964 – Włochy: otwarta została Autostrada Słońca.
• 1965 – Paweł VI jako pierwszy papież odwiedził USA.
• 1966 – Lesotho uzyskało niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
• 1967 – Sułtan Brunei Omar Ali Saifuddin III abdykował na rzecz swego syna.
• 1986 – Jan Paweł II udał się w swą 31. podróż apostolską do Francji.
• 1992 – Katastrofa lotu El Al 1862: transportowy Boeing 747 rozbił się o budynek mieszkalny w Amsterdamie. Zginęły 43 osoby, w tym 39 na ziemi.
• 1992 – Rzym: podpisano układ pokojowy kończący wojnę domową w Mozambiku.
• 2001 – Rosyjski samolot Tupolew TU-154 rozbił się na Morzu Czarnym po trafieniu go ukraińską rakietą. Zginęło 78 osób.
• 2004 – Amerykański samolot kosmiczny SpaceShipOne odbył załogowy lot w kosmos, zdobywając Nagrodę X Prize.

[edytuj] Urodzili się

• 1289 – Ludwik X Kłótliwy, król Francji (zm. 1316)
• 1379 – Henryk III Chorowity, król Kastylii (zm. 1406)
• 1437 – Jan IV Bawarski, książę Bawarii (zm. 1463)
• 1515 – Lucas Cranach Młodszy, niemiecki malarz (zm. 1586)
• 1528 – Francisco Guerrero, hiszpański kompozytor (zm. 1599)
• 1542 – Robert Bellarmin, święty, włoski duchowny katolicki, kardynał, doktor Kościoła (zm. 1621)
• 1550 – Karol IX Sudermański, król Szwecji (zm. 1611)
• 1607 – Francisco de Rojas Zorrilla, hiszpański pisarz (zm. 1648)
• 1626 – Richard Cromwell, lord protektor Anglii, Szkocji i Irlandii (zm. 1712)
• 1720 – Giovanni Battista Piranesi, włoski grafik, architekt (zm. 1778)
• 1741 – Franciszek Karpiński, polski poeta (zm. 1825)
• 1744 – Michał Franciszek Karpowicz, polski duchowny katolicki, biskup wigierski (zm. 1803)
• 1749 lub 1750 – Franciszek Dionizy Kniaźnin, polski poeta (zm. 1807)
• 1754 – Franciszek Skarbek-Malczewski, polski duchowny katolicki, arcybiskup warszawski, prymas Królestwa Polskiego (zm. 1819)
• 1787 – François Guizot, francuski historyk, polityk, premier Francji (zm. 1874)
• 1796 – August Wilhelm Bach, niemiecki kompozytor (zm. 1869)
• 1807 – Sir Louis-Hippolyte La Fontaine, kanadyjski polityk, premier Prowincji Kanady (zm. 1864)
• 1814 – Jean-François Millet, francuski malarz (zm. 1875)
• 1816 – Eugène Pottier, francuski poeta, autor słów do pieśni Międzynarodówka (ur. 1887)
• 1819 – Francesco Crispi, włoski prawnik, polityk, premier Włoch (zm. 1901)
• 1822 – Rutherford Hayes, amerykański polityk, prezydent USA (zm. 1893)
• 1841 – Prudente de Morais, brazylijski polityk, prezydent Brazylii (zm. 1912)
• 1872 – Juliusz Tadeusz Tarnawa-Malczewski, polski generał, polityk, minister spraw wojskowych (zm. 1940)
• 1876 – Karol Bertoni, polski polityk, dyplomata, minister spraw zagranicznych (zm. 1967)
• 1881 – Walther von Brauchitsch, niemiecki dowódca wojskowy, feldmarszałek III Rzeszy, naczelny dowódca wojsk lądowych Wehrmachtu (zm. 1948)
• 1885 – Edmund Malinowski, polski botanik, genetyk (zm. 1979)
• 1887 – Franciszek Olejniczak, polski duchowny katolicki, działacz społeczny (zm. 1965)
• 1888 – Friedrich Olbricht, niemiecki dowódca wojskowy, generał III rzeszy(zm. 1944)
• 1892 – Engelbert Dollfuss, austriacki polityk, kanclerz Austrii (zm. 1934)
• 1892 – Luis Trenker, austriacki reżyser filmowy (zm. 1990)
• 1894 – Józef Beck, polski polityk, dyplomata, minister spraw zagranicznych (zm. 1944)
• 1898 – Marian Drobik, polski wojskowy, szef wywiadu i kontrwywiadu AK (zm. 1944)
• 1895 – Buster Keaton, amerykański aktor (zm. 1966)
• 1895 – Richard Sorge, niemiecki dziennikarz, agent wywiadu sowieckiego (zm. 1944)
• 1903 – John Vincent Atanasoff, uznawany za twórcę komputera elektronicznego.
• 1903 – Ernst Kaltenbrunner, niemiecki działacz nazistwoski, szef Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy (zm. 1946)
• 1904 – Henryk Vogelfänger, polski aktor (zm. 1990)
• 1906 – Ladislav Pešek, czeski aktor (zm. 1986)
• 1907 – Franciszek Jurecki, polski żołnierz AK, porucznik, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)
• 1910 – Adolf Branald, czeski pisarz (zm. 2008)
• 1910 – Eugenia Umińska, polska skrzypaczka, pedagog (zm. 1980)
• 1911 – Flann O'Brien, irlandzki pisarz (zm. 1966)
• 1916 – Witalij Ginzburg, rosyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 2009)
• 1918 – Kenichi Fukui, japoński chemik, laureat Nagrody Nobla
• 1922 – Adam Hollanek, polski pisarz, publicysta (zm. 1998)
• 1923 – Charlton Heston, amerykański aktor (zm. 2008)
• 1923 – Janina Trojanowska-Zborowska, polska łączniczka, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (zm. 1944)
• 1927 – Krystyna Jacobson, polska malarka, artystka tkacz
• 1927 – Dobrosław Mater, polski aktor (zm. 1997)
• 1930 – Wiesław Gołas, polski aktor
• 1931 – Marek Roman, polski inżynier środowiska, rektor Politechniki Warszawskiej (zm. 2003)
• 1931 – Richard Rorty, amerykański filozof, przedstawiciel pragmatyzmu (zm. 2007)
• 1932 – Stan Dragoti, amerykański reżyser filmowy
• 1933 – Jerzy Fronk, polski operator filmowy
• 1934 – Zbigniew Pietrzykowski, polski bokser, polityk, mistrz Europy, wicemistrz olimpijski, poseł na Sejm RP
• 1935 – Jacek Butrymowicz, polski reżyser filmowy
• 1935 – Jan Piątkowski, polski prawnik, polityk, minister sprawiedliwości
• 1935 – Jadwiga Wejcman, polska aktorka (zm. 1997)
• 1937 – Jackie Collins, brytyjska pisarka
• 1937 – Wojciech Łazarek, polski trener piłkarski, selekcjoner reprezentacji Polski
• 1937 – Urszula Trawińska-Moroz, polska śpiewaczka operowa (sopran)
• 1937 – Franz Vranitzky, austriacki polityk, kanclerz Austrii
• 1938 – Kurt Wüthrich, szwajcarski chemik, laureat Nagrody Nobla
• 1939 – Ivan Mauger, nowozelandzki żużlowiec, mistrz świata
• 1941 – Anne Rice, amerykańska pisarka
• 1941 – Robert Wilson, amerykański reżyser teatralny, dramaturg
• 1942 – Irm Hermann, niemiecka aktorka
• 1944 – Racío Dúrcal, hiszpańska aktorka, piosenkarka (zm. 2006)
• 1944 – Mick Jackson, amerykański reżyser filmowy
• 1944 – Józef Szaniawski, polski politolog, sowietolog, dziennikarz
• 1946 – Susan Sarandon, amerykańska aktorka
• 1947 – Julien Clerc, francuski piosenkarz
• 1947 – Jim Fielder, amerykański basista zespołu Blood, Sweat & Tears
• 1948 – Stanisław Jaskułka, polski aktor
• 1948 – Stanisław Nicieja, polski historyk, profesor i rektor Uniwersytetu Opolskiego, senator RP
• 1949 – Armand Assante, amerykański aktor
• 1949 – Stephen Gyllenhaal, amerykański reżyser filmowy
• 1949 – Luis Sepúlveda, chilijski pisarz
• 1951 – Algimantas Liubinskas, litewski trener piłkarski, selekcjoner reprezentacji Litwy
• 1953 – Sebastian Jasiński, polski duchowny katolicki, franciszkanin, biblista
• 1953 – Andreas Vollenweider, szwajcarski muzyk
• 1954 – Józef Szamocki, polski duchowny katolicki, biskup toruński
• 1958 – Włodzimierz Pawlik, polski pianista jazzowy, kompozytor
• 1959 – Beata Kolak-Kuzdak, polska aktorka
• 1959 – Chris Lowe, angielski muzyk zespołu Pet Shop Boys
• 1961 – Jon Secada, kubański wokalista pochodzenia kubańskiego
• 1970 – Dorota Wysocka-Schnepf, polska dziennikarka
• 1975 – Cristiano Lucarelli, włoski piłkarz, reprezentant Włoch
• 1976 – Mauro Camoranesi, włoski piłkarz, reprezentant Włoch, mistrz świata
• 1976 – Alicia Silverstone, amerykańska aktorka
• 1978 – Alexander Herr, niemiecki skoczek narciarski, mistrz świata
• 1980 – Tomáš Rosický, czeski piłkarz, reprezentant Czech
• 1984 – Álvaro Parente, portugalski kierowca wyścigowy
• 1984 – Lena Katina, rosyjska wokalistka zespołu t.A.T.u.
• 1987 – Michał Pajor, polski siatkarz (zm. 2008)
• 1988 – Alan Andersz, polski aktor
• 1989 – Kimmie Meissner, amerykańska łyżwiarka figurowa, mistrzyni śiata
• 2005 – Emmanuel, książę Belgii, wnuk Alberta II

[edytuj] Zmarli

• 1052 – Włodzimierz, książę nowogrodzki (ur. 1020)
• 1189 – Gérard de Ridefort, wielki mistrz zakonu templariuszy (ur. ?)
• 1305 – Kameyama, cesarz Japonii (ur. 1249)
• 1480 – Jakub z Sienna, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (ur. 1413)
• 1569 – Mikołaj Rej, polski pisarz (ur. 1505)
• 1582 – Teresa z Avila, święta, hiszpańska zakonnica, mistyczka (ur. 1515)
• 1597 – Sarsa Dengel, cesarz Etiopii (ur. 1550)
• 1669 – Rembrandt, holenderski malarz (ur. 1606)
• 1677 – Józef Bartłomiej Zimorowic, polski poeta (ur. 1597)
• 1687 – Bartłomiej Nataniel Wąsowski, polski pisarz, jezuita (ur. 1617)
• 1790 – Jan Dekert, polski polityk, prezydent Warszawy (ur. 1738)
• 1818 – Joseph Abel, austriacki malarz (ur. 1768)
• 1859 – Karl Baedeker, niemiecki wydawca przewodników turystycznych (ur. 1801)
• 1904 – Frédéric Bartholdi, francuski rzeźbiarz (ur. 1834)
• 1915 – Karl Staaff, szwedzki polityk, premier Szwecji (ur. 1860)
• 1922 – Bohdan Broniewski, polski przemysłowiec, polityk, minister (ur. 1855)
• 1942 – Kazimierz Kwietniewski, polski zoolog, profesor Uniwersytetu Lwowskiego (ur. ?)
• 1947 – Max Planck, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1858)
• 1955 – Zofia Stankiewicz, polska malarka, graficzka (ur. 1862)
• 1959 – Mieczysław Orłowicz, polski geograf, krajoznawca, popularyzator turystyki (ur. 1881)
• 1963 – Zygmunt Nowakowski, polski pisarz (ur. 1891)
• 1965 – Henryk Modrzewski, polski aktor (ur. 1897)
• 1965 – Artur Maria Swinarski, polski pisarz, tłumacz (ur. 1900)
• 1967 – Janusz Franciszek Radziwiłł, książę, polski polityk konserwatywny, minister (ur. 1880)
• 1968 – Jan Kurnakowicz, polski aktor (ur. 1901)
• 1969 – Jerzy Stempowski, polski eseista, krytyk literacki, tłumacz (ur. 1893)
• 1970 – Janis Joplin, amerykańska piosenkarka (ur. 1943)
• 1974 – Michał Butkiewicz polski polityk, minister komunikacji (ur. 1886)
• 1974 – Anne Sexton, amerykańska poetka (ur. 1928)
• 1975 – May Sutton Bundy, amerykańska tenisistka, mistrzyni US Open i Wimbledonu (ur. 1886)
• 1977 – Jadwiga Andrzejewska, polska aktorka (ur. 1915)
• 1981 – Aleksander Wojciechowski, łódzki krajoznawca (ur. 1904)
• 1982 – Glenn Gould, kanadyjski pianista, kompozytor (ur. 1932)
• 1984 – Maria Majdrowicz, polska aktorka (ur. 1900)
• 1986 – Józef Osławski, polski aktor (zm. 1940)
• 1989 – Graham Chapman, brytyjski aktor (ur. 1941)
• 1989 – Edmund Osmańczyk, polski publicysta, politolog, polityk, poseł na Sejm PRL, senator RP (ur. 1913)
• 1993 – Jerzy Broszkiewicz, polski pisarz (ur. 1922)
• 1994 – Danny Gatton, amerykański gitarzysta (ur. 1945)
• 1996 – Masaki Kobayashi, japoński reżyser filmowy (ur. 1916)
• 1998 – Tadeusz Wittlin, polski pisarz, publicysta (ur. 1909)
• 1999 – Erik Brødreskift, norweski perkusista zespołów: Immortal i Gorgoroth (ur. 1969)
• 1999 – Bernard Buffet, francuski malarz (ur. 1928)
• 1999 – Art Farmer, amerykański muzyk jazzowy (ur. 1928)
• 1999 – Stanisław Marian Kamiński, polski aktor (ur. 1921)
• 2000 – Michael Smith, kanadyjski chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1932)
• 2002 – André Delvaux, belgijski reżyser filmowy (ur. 1926)
• 2004 – Helmut Bantz, niemiecki gimnastyk sportowy, mistrz olimpijski (ur. 1921)
• 2004 – Gordon Cooper, amerykański astronauta (ur. 1927)
• 2005 – Stanley Hathaway, amerykański polityk, sekretarz zasobów wewnętrznych (ur. 1924)
• 2007 – Teodor Liese, polski skrzypek, działacz społeczny, żołnierz podziemia (ur. 1916)
• 2009 – Shōichi Nakagawa, japoński polityk, minister finansów (ur. 1953)
• 2009 – Günther Rall, niemiecki pilot, as myśliwski II wojny światowej (ur. 1918)
• 2009 – Mercedes Sosa, argentyńska pieśniarka (ur. 1935)

[edytuj] Przypisy

1. ↑ Konferencje i obchody w ONZ.
2. ↑ Dni ważne dla zdrowia.
3. ↑ Światowy Tydzień Zwierząt.
4. ↑ Światowy Dzień Zwierząt.
5. ↑ Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych.
6. ↑ Żywoty Świętych.